Kerr, Philip – Grijs Verleden

Door op 8 mei 2014

`Een man werkt niet voor zijn vijanden, tenzij hij weinig te kiezen heeft.’ Aldus Bernie Gunther. Het is 1954 en Bernie is op Cuba, waar hij aan een gevaarlijke klus probeert te ontkomen. Hij chartert een bootje, maar helaas wordt hij opgepikt door de Amerikaanse kustwacht en belandt voor de zoveelste keer in een gevangeniscel. Na uitgebreid verhoor wordt hij naar Berlijn gebracht. Daar krijgt hij de keuze voorgelegd tussen spioneren voor de Franse geheime dienst of veroordeeld worden voor moord. Zijn nieuwe baan is eenvoudig. Hij moet krijgsgevangenen verwelkomen die naar Duitsland terugkeren, en daarbij uitkijken naar een specifiek persoon: een Franse oorlogsmisdadiger en lid van de Franse SS, die zich heeft uitgegeven voor een Duitse Wehrmacht-officier. De Fransen willen niets liever dan op meedogenloze wijze afrekenen met deze man. Maar intussen dreigt Bernies eigen verleden als krijgsgevangene hem op volkomen onverwachte wijze in te halen.

Thrillers en detectives zijn er meer dan in overvloede, met daarbij ook de meest uiteenlopende thema’s. Philip Kerr heeft met zijn protagonist Bernhard Gunther echter een originele en tegelijkertijd boeiende periode gekozen, namelijk een tijdspanne van begin jaren ’30 tot ongeveer eind jaren ’50 in de vorige eeuw. Nu is dat op zich al redelijk origineel, gezien het feit dat veel hedendaagse thrillers zich in de tegenwoordige tijd afspelen. De boeiende factor in deze serie is namelijk de oorsprong van de hoofdpersoon; hij is een detective. In nazi-Duitsland. Direct werkzaam onder historische personages als Heinrich Himmler en Reinhard Heydrich. De beulen die met de SS, de Sipo en de Gestapo de schrik van de bevolking waren. Niet alleen in eigen land, maar in elk bezet gebied gedurende de oorlogsjaren. Philip Kerr heeft echter geen serie geschreven die bol staat van de nazipropaganda; Bernhard Gunther is in zijn fictieve leven een fel tegenstander van zowel de rechtse nazi’s als de linkse communisten, die vooral na de oorlog van zich deden spreken in de bezetting van Oost Duitsland.

Gunther heeft een afkeer voor beide zijden, omdat hij zowel in Duitse kampen heeft vastgezeten (Dachau) als in de Russische werkkampen. Met oog voor detail beschrijft de auteur de erbarmelijke leefomstandigheden en maakt de lezer deelgenoot van alle ellende. Opvallend detail is daarbij wel dat de hoofdpersoon meerdere malen door het oog van de naald kruipt en in bepaalde situaties over een bijna bovennatuurlijke gave tot overleven weet te beschikken. Het is slechts een klein smetje, dat eigenlijk die omschrijving nog niet eens waard is, op een verder ijzersterke thriller. Een fictieve thriller, dus de auteur beschikt in dat geval altijd over een bepaalde mate van een eigen visie op de werkelijkheid en de feiten… Kerr veroorlooft zich echter enkel wat vrijheid rond het karakter van Gunther en beschrijft verder een waarheidsgetrouw verhaal. Waar in de eerdere delen het aandachtpunt op periode van het Derde Rijk ligt, besteed de auteur hier zijn aandacht aan de periode net na de oorlog, waarin Duitsland werd opgedeeld tussen West en Oost en de stad Berlijn liefst vier bezetters kende. De aanwezigheid van een groot aantal historische personages en een groot respect voor de gebeurtenissen zoals deze daadwerkelijk plaatsvonden, maakt van Grijs Verleden een indrukwekkend epos over deze inktzwarte bladzijde in de geschiedenis. Zowel voor, als tijdens, als na de oorlog.

Origineel, boeiend en schokkend verhaal over de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog en de periode die daarna kwam. Kerr legt de lat hoog en haalt een niveau die in de thrillerwereld niet vaak gehaald wordt. Klasse.


_____
Philip Kerr – Grijs Verleden
De Boekerij bv
2011 – 412 pagina’s

Over Evert Sinterniklaas

Evert leest al zo lang als hij een boek kan vast houden. Als eigenaar van E Boek en Blog begon hij in februari 2012 met recenseren. Tegenwoordig leest hij regelmatig op aanvraag van uitgeverijen en auteurs.

Reageer!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Graag even een bewijs dat je geen spambot bent :) *