Tien wijze lessen van literaire personages - E Boek en Blog

Tien wijze lessen van literaire personages

Door op 17 maart 2013

Craving PagesHet is weer tijd voor de volgende Blog Hop (geweldig idee van Joany, oftewel Craving Pages) en ook deze keer staan we voor een interessante stelling:

Wat is de top-10 wijze lessen van fictieve personages?

De vraag is dan natuurlijk, is er iets te leren van fictie? Als je sommige recensies hier op E-Boek leest, ben je geneigd deze vraag met een volmondig ‘nee’ te beantwoorden. Toevallig of niet, Amerikaanse fictie is regelmatig geneigd behoorlijk ‘over-the-top’ te geraken. De ene ongeloofwaardige plottwist wordt met duizelingwekkende vaart gevolgd door een die nog velen malen meer onvoorstelbaar is. En juist als je denkt dat het niet gekker kan… precies. Valt daar een levensles uit te leren, naast dat men het overdrijven tot een minimum moet beperken?

Ja, dat denk ik wel! Dat is namelijk de functie van de door ons zo geliefde literatuur; de mogelijkheid voor een auteur om zijn gedachten met de wereld te delen. En daar valt regelmatig wat uit te leren. Nu wil ik in mijn artikel (nogmaals) de stelling iets optrekken, iets ruimer interpreteren zo je wilt. Natuurlijk, ik lees voornamelijk fictie. Maar zelfs in de fictieve boeken worden op waarheid berustte feiten gebruikt of op waarheid berustte personages voorgesteld. Vaak kun je ook daarvan, of juist daarvan, waardevolle levenslessen leren.

Les 1. Een voorbeeld is de door mij inmiddels regelmatig genoemde Kurt Gerron. Als hij mij iets geleerd heeft, is het dat niets in het leven een vast gegeven is… zelfs onze eigen vrijheid niet. Mensen, en Nederlanders in het bijzonder, hebben een natuurlijke drang tot klagen. Op het weer, op de Nederlandse Spoorwegen, op de spoorwegen vanwege het weer, op de bondscoach. Te vaak zijn we geneigd niet het positieve in het leven te waarderen. Kurt Gerron heeft mij dan ook, door Charles Lewinsky zijn verhaal te laten vertellen, weer met beide benen op de grond gezet. Leef, geniet en benut elke kans die je krijgt. Pluk de dag. Het leven kent rare, lugubere en onverwachte wendingen.

Les 2. Leef je leven en laat je leven niet leiden door een handicap. Forensisch rechercheur Lincoln Rhyme, een personage van Jeffery Deaver, leeft, werkt en geniet bovenal van het leven, ondanks het feit dat hij vanwege een dwarslaesie verlamd is. Nu is mijn handicap, diabetes oftewel suikerziekte, niet te vergelijken met volledig verlamd zijn. Maar ook ik ken mijn goede, minder goede en ronduit verrekte slechte dagen. Maar ik heb mijn aandoening aan weten te passen aan mijn leven. Niet andersom.

Les 3. Crime doesn’t pay! Het klinkt behoorlijk cliché, maar het is een waarheid als een koe. In de Stockholm-trilogie van Lens Lapidus is JW ten prooi gevallen aan de verleidingen van een leven in het teken van geld en drugs. De auteur haalde zijn inspiratie uit zijn ervaringen als advocaat en lijkt tevens een waarschuwing uit te willen laten gaan naar zijn lezers. Nu zal mijn leven niet verlopen als dat van zijn personage, toch lijken de verleidingen op de loer te liggen. Maak je geen zorgen, ik ben geen crimineel in spé, mijn vergrijpen beperken zich tot het af en toe zwartrijden met het OV. Althans, het overwegen ervan. Maar van de vier keer dat ik het overweeg, werd ik drie keer gecontroleerd. Met dank aan Jens Lapidus heb ik toch maar mooi een boete bespaard.

Les 4. Je kunt je behoorlijk vergissen in bepaalde personen. Zoals met Hermesindo uit De ziel van de stad. Hij doet zich voor als een allemansvriend, maar ondertussen weet hij met het nodige vuile ellebogenwerk en ten koste van anderen, waaronder zijn beste vriend, zichzelf op te werken in de hiërarchie van de stad en het leven op zich. Helaas zijn dergelijke personen ook geen uitzondering in het dagelijkse leven. Iedereen krijgt er op een gegeven moment mee te maken. Maar mede dankzij Blasco Jiménez weten we nu: Never let your guard down!

Les 5. Geniet van het leven, maar doe het met mate en wees altijd op je hoede! De drug ELF die Kim Moelands beschrijft in Verdieping X mag dan fictief zijn, de uitwerking ervan is dat allerminst. Het café, de disco of een housefeest kan leuk zijn, kan gezellig zijn maar ook behoorlijk uitputtend. De greep naar een middeltje is dan snel gemaakt. In principe niet erg, als je maar weet wat je doet en waar je grens ligt. Helaas weet niet iedereen dat, met soms verstrekkende gevolgen. Ik spreek hierbij uit ervaring; meermaals ben ik getuige geweest van mensen die overhaast naar de GGD werden overgebracht. Wat eerst een relaxed feestje was, werd voor diegenen soms een complete nachtmerrie. Geniet, maar doe het met mate!

Nu zijn dat allemaal behoorlijk zware levenslessen (je bent nooit te oud om te leren…), maar er is natuurlijk veel meer uit de boeken te halen. Om de gevraagde top-10 compleet te maken:

6. Er zijn mobiele telefoons, je hebt er hoogstwaarschijnlijk ook een, dus neem hem ook mee! Heeft Harlan Coben’s Myron Bolitar al meermaals het leven gered… en de keren dat hij hem vergat scheelde het maar zeer weinig!

7. ‘Al is de misdadiger nog zo snel, de wet achterhaalt hem wel’. De bad-guy uit het boek dat ik onlangs las, Een stil geloof in engelen, is 50 jaar op de vlucht voor de wet, maar komt de sterke arm en vooral zichzelf uiteindelijk tegen. Nogmaals, crime doesn’t pay!

8. Ben je onverhoopt toch op de vlucht voor iemand? Doe dat dan niet in een auto zonder banden. Daar kom je namelijk niet zo ver op, daar kwam Ben Forsberg uit Jeff Abbott’s Woede ook achter .

9. Wil je als politieagent een verdachte benaderen, maar wordt je dit verboden door de korpschef? Dan is het handig om aan dat verzoek te voldoen, aangezien het waarschijnlijk niet voor niets is. Toch koppig en toch richting die potentiële killer? Neem dan je dienstpistool mee en niet alleen je persoonlijkheid, zoals Marjan in Boeman.

10. Ontzettend ‘into a book’ en aan het lezen in de trein? Let dan wel goed op waar je eruit moet en rijd niet stilletjes je bestemming voorbij… zei E Boek met enig schaamrood op de kaken.

Over Evert Sinterniklaas

Evert leest al zo lang als hij een boek kan vast houden. Als eigenaar van E Boek en Blog begon hij in februari 2012 met recenseren. Tegenwoordig leest hij regelmatig op aanvraag van uitgeverijen en auteurs.

2 reacties

  1. Joanydvv

    18 maart, 2013 at 11:30

    Leuk dat je weer mee doet. Ik moest erg lachen om nummer tien. Erg herkenbaar.

  2. Ilse

    1 juni, 2013 at 17:23

    Aah, Bloghop! Weet je wat ik zo leuk vind aan jouw posts? In het begin stel je altijd minstens één vraag. Een vraag die mij als lezer nieuwsgierig maakt om te kijken wat voor antwoorden je gaandeweg bedenkt. En of het antwoord dan waar is – al is het maar voor jouzelf – of dat je uiteindelijk tot de conclusie komt dat het antwoord er niet toe doet of juist wel. Ja, velen posten aan het eind een vraag om interactie tot stand te brengen, maar zo kan het ook! Jij post ‘m gewoon aan het begin. Fantastisch!

    En o, de vraag of we iets leren van fictie?! Wel, een tijd terug kwam ik in de krant een artikeltje tegen. Het gaat dan weliswaar over romans, maar romans zijn natuurlijk ook fictief. En nou ja, ik vind dat artikel wel kloppen! http://ilsetenhave.wordpress.com/2013/03/24/de-empathische-lezer/

Reageer!

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Graag even een bewijs dat je geen spambot bent :) *